Cách tính WPM cho tiếng Việt
Gõ tiếng Việt tốn nhiều phím hơn số ký tự nhìn thấy. Trang này giải thích cách chúng tôi quy đổi để con số WPM phản ánh đúng công sức và so sánh được với WPM tiếng Anh.
Vấn đề: một ký tự không phải một phím
Chữ ế hiển thị là một ký tự, nhưng để gõ ra nó bạn phải bấm ba phím: e → e → s (Telex) hoặc e → 6 → 1 (VNI). Nếu đo tốc độ bằng cách đếm ký tự hiển thị, công sức gõ tiếng Việt bị tính thiếu khoảng 25%, và điểm số của bạn không còn so sánh được với các trang gõ tiếng Anh.
Vì vậy Anh Hùng Bàn Phím đếm phím tương đương: số lần bấm phím thực tế để tạo ra ký tự đó.
Bảng quy đổi phím tương đương
| Ký tự | Phím tương đương | Giải thích |
|---|---|---|
| a | 1 | chữ cái không dấu |
| á | 2 | chữ cái + một dấu thanh |
| ê | 2 | chữ cái + dấu mũ |
| ế | 3 | chữ cái + dấu mũ + dấu thanh |
| ượ | 5 | hai chữ, mỗi chữ có dấu móc; một dấu thanh |
| đ | 2 | dd (Telex) hoặc d9 (VNI) |
Về mặt kỹ thuật, chúng tôi phân rã ký tự theo chuẩn Unicode NFD rồi đếm số điểm mã: mỗi dấu phụ (mũ, móc, trăng, thanh điệu) là một phím. Telex và VNI có cùng số lần bấm cho mọi ký tự tiếng Việt, nên một thang đo dùng chung cho cả hai kiểu gõ — bạn không bị thiệt hay lợi vì chọn kiểu gõ nào.
Công thức WPM
Chuẩn quốc tế quy ước một “từ” bằng 5 lần gõ. Chúng tôi giữ nguyên quy ước đó, chỉ thay “ký tự” bằng “phím tương đương”:
WPM = (tổng phím tương đương gõ đúng ÷ 5) ÷ số phút
Trong đó:
- Chỉ từ gõ đúng mới được tính. Từ sai không cộng phím nào — gõ ẩu để tăng tốc không giúp bạn lên điểm.
- Mỗi từ đúng được cộng thêm 1 phím cho dấu cách theo sau, vì bạn phải bấm phím đó thật. Từ cuối cùng của bài không cộng dấu cách.
- Đồng hồ bắt đầu chạy từ lần gõ đầu tiên, không phải từ lúc trang hiện ra — bạn đọc đề bao lâu cũng không ảnh hưởng điểm.
Độ chính xác
Độ chính xác tính theo từ, không theo ký tự: số từ đúng chia cho tổng số từ đã gửi. Một từ được chấm đúng/sai ngay tại thời điểm bạn ấn dấu cách và kết quả đó là chung cuộc — gõ sai rồi thì không quay lại sửa được, giống như khi gõ thật.
Cách chấm theo từ được chọn vì đặc thù bộ gõ tiếng Việt: Unikey, EVKey hay bộ gõ macOS đều đặt dấu sau khi bạn gõ xong chữ cái, nên trong lúc đang gõ dở, từ luôn ở trạng thái “sai tạm thời”. Chấm theo từng ký tự sẽ báo lỗi oan liên tục.
Độ đều tay
Độ đều tay cho biết nhịp gõ của bạn ổn định đến đâu. Chúng tôi đo độ lệch chuẩn của khoảng thời gian giữa các từ, chia cho giá trị trung bình (hệ số biến thiên), rồi quy về thang 0–100%. Gõ với nhịp càng đều thì số càng cao. Chỉ số này không ảnh hưởng đến thứ hạng — nó là gợi ý để bạn biết mình đang gõ giật cục hay đã vào nhịp.
Điểm số do máy chủ chấm lại
Trình duyệt của bạn có tính điểm để hiển thị theo thời gian thực, nhưng con số lên bảng xếp hạng luôn là con số máy chủ tự chấm lại. Khi bạn lưu kết quả, toàn bộ nhật ký gõ (từng từ kèm mốc thời gian) được gửi lên và máy chủ chạy lại chính engine đó để tính điểm độc lập. Nếu số của trình duyệt lệch quá mức cho phép, hoặc nhịp gõ nhanh đến mức không thể là người thật, phiên đó bị đánh dấu và không vào bảng xếp hạng.
Mỗi lượt gõ cũng cần một “vé” do máy chủ cấp trước khi bắt đầu, gắn với đúng bài và đúng thời điểm — nhờ vậy không ai gửi được một phiên bịa đặt để leo hạng.
EXP và cấp độ
EXP thưởng cho nỗ lực, không thưởng cho tốc độ: cứ 10 phím tương đương gõ đúng được 1 EXP, rồi nhân với độ chính xác của phiên. Phá kỷ lục cá nhân ở đúng bảng đang gõ được cộng thêm 15 EXP. Chỉ phiên hợp lệ và có đăng nhập mới được cộng.
Nghĩa là người gõ chậm mà chăm chỉ vẫn lên cấp đều — tốc độ đã có bảng xếp hạng riêng để so tài. Chế độ “văn bản tải lên” không cộng EXP vì nội dung do chính bạn cung cấp.
Vì sao con số này đáng tin
- Cùng một engine chạy ở trình duyệt và máy chủ — số hiển thị và số lưu không bao giờ lệch nhau.
- Thang phím tương đương so sánh được trực tiếp với WPM tiếng Anh.
- Telex và VNI dùng chung một thang, không kiểu gõ nào được ưu ái.
- Mọi phép đo đều dựa trên nhật ký gõ có mốc thời gian, có thể chấm lại bất cứ lúc nào.